Bovenkant van de pagina
Ga direct naar de navigatie
Ga direct naar de content

Bureau Joodse Zaken

1941 - 1945
/

Over één van de meest gehate instellingen gedurende de Tweede Wereldoorlog!

  • Nieuwe Doelenstraat 13. - 

    Het afvoeren van arrestanten uit het politiebureau Nieuwe Doelenstraat (bureau Joodsche Zaken). Vervaardiger: Bart de Kok (fotograaf), uit de collectie Bart de Kok en Jozef van Poppel. Datering 1942 ca. Bron: Beeldbank, Stadsarchief Amsterdam.

Inleiding

Hoewel dit Bureau niet in Amsterdam Oost was gevestigd, vind ik het belangrijk genoeg om iets over deze instelling te schrijven. Bijna elke bewoner uit Amsterdam met een joodse achtergrond heeft op de een of andere manier met dit Bureau te maken gehad.

Oprichting Bureau Joodse Zaken

Na de Februaristaking in 1941 richtte de bezetter binnen het Amsterdamse politiekorps een politieke recherche op, die zich zou bezighouden met de bestrijding van oppositionele groepen: makers van illegale bladen, saboteurs etc. Het Bureau werd gevestigd in de Nieuwe Doelenstraat. Vele verdachten werden naar dit Bureau overgebracht om daar te worden verhoord.

Sybren Tulp

Op 7 mei 1941 werd de NSB’er Sybren Tulp hoofdcommissaris van de Amsterdamse politie. Hij wist de bezetter ervan te overtuigen dat het uitvoeren van anti-joodse maatregelen het best aan ‘zijn korps’ kon worden overgelaten en hij stelde voor een Bureau Joodse Zaken op te richten onder leiding van de felle antisemiet Rudolf Dahmen von Buchholz, ondanks zijn Duits klinkende naam een Nederlander.
Hoewel het Bureau officieel werd opgericht per 1 juni 1942 hield dit Bureau zich al voor die tijd bezig met bijvoorbeeld de jacht op joodse zwarthandelaren. Bureau Joodse Zaken bemoeide zich in principe met alle zaken waar joden waren betrokken. Ging het om een fietsendiefstal, dan werd dit Bureau er bij betrokken (in de zin dat een doorslag van het proces-verbaal naar het Bureau ging). Maar de belangrijkste taak was toch wel het opsporen van ondergedoken Joden (om deze vervolgens over te dragen aan de Zentralstelle für Jüdische Auswanderung).

Bronnen

Vele van de door het Bureau Joodse Zaken opgemaakt rapporten zijn gedigitaliseerd en in te zien bij het Gemeentearchief Amsterdam.
Bovenstaand verhaal is gebaseerd op: Handleiding Meldingsrapporten Politie 1940-1945.
Voor meer informatie over genoemde personen, zie:
Dahmen von Bucholz en Sybren Tulp.

  • Het Joodsche Weekblad. - 

    Zentralstelle für Jüdische Auswanderung. Uit: Het Joodsche Weekblad : uitgave van den Joodschen Raad voor Amsterdam van12-06-1942. Bron: Historische kranten, KB.

Bijdragen 
Reacties (3)

.

Wat voor persoon Dahmen von Buchholz was is mij helaas bekend. Maar mijn vraag was eigenlijk of deze figuur ook op de desbetreffennde foto staat. Ik heb na,elijk nog nooit een agbeelding van hem gevonden

Josua Ossendrijver
,
6 feb 2013,14:06

Re: Personen

Josua Ossendrijver:
Graag zou ik de namen van de mannen hier willen weten. Wie is bijvoorbeeld Dahmen von Buchholz?

Hier is veel over hem te vinden:
http://nl.wikipedia.org/wiki/Rudolf_Wilhelm_Dahmen_von_Buchholz
Rudolf Wilhelm Dahmen von Buchholz (1889-1967),
vanaf juni '40 commissaris van politie.
Volgens Lou de Jong was hij een antisemitische alcoholist, die eigendommen van gedporteerde joden stal

Leon de Laat
,
22 jan 2013,13:12

Personen

Graag zou ik de namen van de mannen hier willen weten. Wie is bijvoorbeeld Dahmen von Buchholz?

Josua Ossendrijver
,
22 jan 2013,12:21
Reacties (3)