Top of this document
Go directly to navigation
Go directly to page content

verteller

Dineke Rizzoli

(1938) woont sinds 1970 in de Transvaalbuurt. Zij had van 1971 tot 1988 een handwerkwinkel op Pretoriusstraat 37.

Rond het Sportfondsenbad

In de jaren 1885-1887 bouwde architect Isaac Gosschalk hier de gebouwen voor de Oostergasfabriek, gesloten in 1923.

Vanaf de brug over de Ringdijk zie ik in de Linnaeusstraat rechts de Hema, het huizenblok met torentje van J.J.W. Franswa, de pas opgeknapte flat van Stam en het nieuwe politiebureau. Achter deze gevelwand ligt, geklemd tussen spoorlijnen en ringvaart, het industrieterrein ‘Polderweg’.

In de jaren 1885-1887 bouwde architect Isaac Gosschalk hier de gebouwen voor de Oostergasfabriek, reeds gesloten in 1923. De Polderweg en de Beyersweg verdelen het terrein in drieën. Ik kies de Polderweg en ga meteen achter de flat rechtsom de Fronemanstraat in met haar oude platanen. Hier was eens de ingang van de koolgasfabriek met langs de Linnaeusstraat een groenstrook. Nu kunnen we daar, in de winkels van het Franswa-blok, een feestneus of een gebraden kip kopen. Om me heen kijkend zie ik rechts in rode steen het oude politiebureau, vroeger woonwerkplek van de assistent-ingenieur. Links ligt het allereerste Sportfondsenbad van Nederland, geopend op 22 juni 1929. Het zwembad is geplaatst in de vroegere kolenstokerij, het voornaamste gebouw van een gasfabriek. De gasfabriekarbeiders gebruikten voor het baden, wassen en schaften het gebouw, nu woningvereniging ‘De Zwerfsteen’, richting Oranje-Vrijstaatkade.
Deze Zuid-Afrikaanse naam verraadt de nabijheid van de Transvaalwijk aan de andere kant van de Linnaeusstraat. Terug bij de Hema zie ik hoe ook deze buurt vastgeklemd ligt tussen spoordijk en ringvaart. Zal in de toekomst het dan opgeknapte Polderweggebied een mooi geheel gaan vormen met de Transvaalwijk? Dat zou goed zijn omdat de Transvaalbuurt nog zo eng ingesloten is.

Gepubliceerd in
2003
1 … 20 / 21 Volgende »

Trams en Bussen

Delen van de gasfabriek zijn na 1923 in gebruik genomen als busgarage van de Gemeentetram Amsterdam. De eerste bussen gingen in 1922 rijden door Amsterdam. De Gemeentetram werd in 1943 omgedoopt in Gemeentevervoerbedrijf. Het pand werd als busgarage begin jaren '80 (meen ik) verlaten. Het GVB liet tramrails op de Oranje Vrijstaatkade aanleggen en nam één hal in gebruik als stalling voor langdurig defecte of anderszins terzijde gestelde trams. Het Museum voor Stads- en Streekautobussen Amsterdam nam in de oude busgarage hun intrek. Het Amsterdams Openbaar vervoer Museum volgde na 1987. Nadat een start met de herontwikkeling van gebied werd gemaakt zijn de voertuigen elders opgeborgen. De achtergebleven voertuigen van beide organisaties werden in maart 2005 overgebracht naar een loods in Amsterdam-Noord. AOM is inmiddels failliet en de nieuwe eigenaar van het Amsterdam trammaterieel (Tramweg-Stichting) verplaatst de trams op verzoek van de Gemeente Amsterdam die de loods leeg moet opleveren. De bussen werden door MUSA verplaatst.

De tram die we op de foto zien is de 869, gebouwd in 1958 als enkelgelede 569. Die trams werden vanwege de oliecrisis van een middengedeelte voorzien. De foto en het onderschrift wekken de suggestie dat lijn 17 hier z'n remise had, maar dat is volledig onjuist. Geen enkele lijn had hier z'n remise. Deze trams hebben overigens wel op lijn 17 gereden. We zien hier een als lijn 17 'gefilmde' museumtram.

Tim Castricum
,
25 feb 2011, 20:57

Re: Remise tram

Pieter Nieuwkerk:
Wat ik me wel kan herinneren is de busremise achter het Sportfondsebad en ook een stomerij en melkfabriek.

ja ik herinner mij het ook nog de oude busremise en in de straat er naar toe die vanaf de polderweg liep raasten dan de bussen heel gevaarlijk omdat wij er als kinderen graag speelde het was een kort straatje met aan de ene kant de gasketels en aan de andere kant stonden nog de bunkers uit wo2 daar speelde wij in ,heel spannend want de verhalen gingen dat er onder het zand in de bunkers nog overschotten zouden liggen
dus uiteraard werd door ons het zand van de vloer regelmatig weg gegraven
maar het was altijd opletten omdat de buurdbewoners die aan de andere kant van de polderweg in het dorp woonde het niet zagen zitten dat wij in de bunkers speelde die vonden het veel te gevaarlijk vooral als wij zo wild door dat straatje rende waar dus die bussen echt hard reden en ook een enkele maal ongelukken nog net vermeden werden
op de polderweg aan het einde bij de lineusstraat de huishoudschool haha waar wij natuurlijk als hollandse jongens behoorlijk belangstelling hadden voor de leerlingen daar
maar wel oppassen omdat als je door een onderwijzeres of concerge na werd gezeten en het staatje in vluchte dat van de polderweg naar het zwembad liep de politie tegen kon komen omdat die daar vanuit de achterkant van het burau makkelijk het straatje in konden lopen en de baldadigge jeugd daar opving
oioi een mooie tijd gehad daar ook vaak elende als ik terug denk maar toch vaak een mooie spannende en leuke tijd

hans vd sluijs
,
5 sept 2010, 11:29

Remise tram

Wat ik me wel kan herinneren is de busremise achter het Sportfondsebad en ook een stomerij en melkfabriek.

Pieter Nieuwkerk
,
4 jun 2010, 23:16

fronemanstraat was-en badhuis!

Vrijdags badhuis en een maal in de week met de was naar het washuis. Thuis geen douche, geen warm water, niets! Tussen de middag was brengen, om 4 uur ophalen. Ik was nog jong in 1957 van Pres. Krugerschool gegaan, en de dames hielpen me altijd met vouwen van de was. Die werd in een kussensloop gestopt en dan achterop de fiets naar huis. Badhuis was best gezellig, je kwam er de halve buurt tegen!

pressler-knaap
,
17 mei 2010, 2:12

Van pierebad naar het diepe

Hallo, ik heb tot zomer '74, toen was ik nog net 11, ook heel vaak gezommen in het Sportfondse. Ik heb er mijn diploma's gehaald en we gingen regelmatig op zondag zwemmen.

Als ik nu bij mijn sportschool in de Jacuzzi lig en ik ruik het chloor, dan doe ik mijn ogen dicht en ik lig weer in het peirebadje beneden, waar je inderdaad je eerste drif-acties moets doen. En als dat goed ging mocht je in het wat langere deel, nog steeds beneden, oefenen. Als dat goed ging mocht je naar boven, via de trap en dan kwam je in het lawaaierige deel, het echte diepe!

Heerlijke herrineringen hieraan. Ben er later nog een keer geweest en ben toen ook stiekem even naar beneden gegaan. Leuk hoor, zou het nog wel eens op mijn gemak over willen doen.

Groeten,

Michel Bos
06-12480090
michel-bos@xs4all.nl

Michel Bos
,
24 nov 2009, 9:57

geen vergissing

Dineke, de trams zijn vanaf 17 maart 2005 overgebracht naar een hal in Amsterdam Noord; dit volgens een artikel over de Amsterdams Openbaarvervoer |Museum, de AOM.

Alwin Müller
,
5 okt 2009, 23:08

Inderdaad geen vergissing!

Ik heb inmiddels een foto gezien uit het gemeentelijk stadsarchief (beeldbank): Oranje-Vrijstaatkade 43-45 was opslag en museum voor trams!

Alwin Müller
,
30 sept 2009, 21:46

Zwembad

hallo beste Taeko het klopt precies wat jij zegt de judo club in het zwembad was Peeman en jij hebt bij loe Spelman op judo gezeten ik ook dus we moeten elkaar wel kennen dat was in de Plantage Middenlaan dit was in de eind jaren 60 . het zwembad was toch heerlijk vooral zaterdags dan mocht je van twaalf tot twee uur zwemmen en rottigheid uithalen groetjes Taeko van Ben uit Frankrijk

spe

Ben vanBenthem frankrijk
,
25 sept 2009, 8:44

Rond het Sportfondsenbad

De tram 17 lijkt wel bij de remise Havenstraat te staan . . .?

Alwin Müller
,
24 sept 2009, 23:39

geen vergissing

tijdelijk stonden oude trams geparkeerd aan de Oranje Vrijstaatkade en daar was ook deze 'verdwaalde'' bij, dat er lijn 17 is toevallig, het was daar dus tijdelijk een soort depot. Waar zijn de antieke trams heen gegaan?
groet Dineke

dineke
,
24 sept 2009, 19:10

zwembad

Het sportfondsbad dat ken iedereen wel ik moet zeggen het is niet altyd zo dat ik netjes was in die buurt ik was daar vaak om zo als ze nu zeggen rondhangen chillen maar goed dat is een ander verhaal.
Wat betreft de Judo club was in die tijd volgens mij Peeman en G Koning was in het zuiderbad .
Laaste keer was het club Luki goshi die later zwembad oost naar de gasfabriek hal is gegaan.
Om er een leuk verhaaltje van te maken ; als kind ben ik met judo begonnen bij tung jen in de brandewijn steeg en later loek spel op de plantage die volgens mij in de buurt van betondorp is begonnen.
goetjes maar weer

taeko
,
24 sept 2009, 12:28

tram in oost

hallo ik ben in 1943 in oost (retiefstraat) komen wonen en weet
dat lijn 9 daar voor het bad langs ging,komend van voorland,bij het vroegere ajax stadion,en naar het centrum ging.
eerst in1924(wel voor mijn tijd)reed er de stoomtram naar laren.
ook daar hebben wij in de oorlog de houten blokjes langs de rails,waar teer aan zat,er uit gehaald.

f warmer
,
24 sept 2009, 11:18

tram in oost

hallo ik ben in 1943 in oost (retiefstraat) komen wonen en weet
dat lijn 9 daar voor het bad langs ging,komend van voorland,bij het vroegere ajax stadion,en naar het centrum ging.
eerst in1924(wel voor mijn tijd)reed er de stoomtram naar laren.
ook daar hebben wij in de oorlog de houten blokjes langs de rails,waar teer aan zat,er uit gehaald.

f warmer
,
24 sept 2009, 11:18

Rondom 't Sportfondsenbad

De zij-ingang liep naar het"pierebad",waar het zwemmen geleerd werd en een trap omhoog naar een kantine/terras.De temperatuur van het water was hoger dan het grote zwembad boven.
Buiten kon je het chloor uit de ventilatie ruiken en was even het warm als je er s'winters langs liep.Ernaast was ook een melk-fabriek.Altijd waren er hoge stapels kratten lege melkflessen.
Naast zwemmen was er ook een judo-school op de boven(3rde) verdieping ,Ge Koning.
Ik had geen idee dat 't de eerste Sportfondsenbad in 't land was.
Wat de tram-foto betreft,die is verdwaalt en verkeerd geplaatst door de auteur.Er waren volop bussen in de buurt maar beslist geen lijn 17 of andere trams .

Cor Lascaris
,
23 apr 2009, 0:51

Rosemarie Wever

Blijkbaar is er in de Fronemanstraat een badhuis en een zwembad geweest.
Ik ben er tussen 1982 en 1989 vaak geweest.Je moest buiten eerst een grote trap op om bij de ingang te komen, maar aan de zijkant was ook een ingang voor het peuterbadje.
Eerst als peuter in een warm badje in de kelder en later heb ik er met school zwemmen mń A en B diploma gehaald.Wij moesten 10m onder water zwemmen en mń moeder zat op de tribune.
Er was een stijle brede glijbaan bij het ondiepe die ik erg spannend vond.

Rosemarie Wever
,
20 jan 2009, 12:25

Henk Visser.

Lijn 17 reed altijd naar Osdorp. Tramremise in Oost. Vergist u zich niet?

Henk Visser.
,
11 aug 2007, 23:23

ruurd kooiman

Ik weet ook dat ik naar het bad huis dat was Vrijdag avonds in de Fronemanstraat,ik nam zelf een handdoek mee het stukje zeep kocht je daar aan het loket en daar kree je ook het nummertje,en dan naar boven in de wacht kamer,de bad meester riep dan af met flinke stem BADKUIP of DOUCHE naar gelang waar je voor betaald had.Het gebeurde ook weleens als het druk was bij de mannen dat bij de vrouwen moest douchen dat was btoen erg spannend maar je zag niks, er zat een klok op de deur die de badmeester instelden maar als je tijd om was dan schreeuwde hij AFSPOELEN deet je dan snel genoeg dan deed die de deur open en moest je in je nakie buiten de badcel je aan kleden,Wat een tijd......

ruurd kooiman
,
11 aug 2007, 23:17

Nico Hilferink

de eerste keer dat ik naar het bathuis ging was met mijn broer Hans eerst douchen en dan swemmen ik wist hoe dat moest ( NIET)meteen duiken in het diepen van het ondiepen, met mijn kop op het deton bloeden als en runt meteen iedereen om me heen mijn broer kreeg het nodig te horen dat hij op mij moest letten, Amsterdammers met hun meningen ,ik mis AMSTERDAM er word teveel afgebroken.
groeten uit Canada. Nico Hilferink

Nico Hilferink
,
11 aug 2007, 4:50

Gerie Opgenhaffen

Het voormalige Badhuis wordt sinds 1978 bewoond. Ik woon er nu naar volle tevredenheid. Als iemand het gebouw eens van binnen wil zien: mail naar gerie@hetbadhuis.nl. Ik ben gek op de geschiedenis van Amsterdam en het zou leuk zijn meer over mijn eigen huis te weten!

Gerie Opgenhaffen
,
8 mrt 2005, 0:15

Dineke Rizzoli

Het leuke was dat je in het badhuis allerlei vriendjes en vriendinnetjes ontmoette. Dineke

Dineke Rizzoli
,
26 jan 2004, 14:00
1 … 20 / 21 Volgende »

Post title

Post url

Your comment

Author

Comment

Mail

Website