De Derde vijfjarige HBS

Leuk om mijn "oude" vriendin Friep in deze rij te zien staan - met herinnering aan de heer Brinkman die zich zo aan de regels hield - hij was dan ook directeur. Ik ben eens naar boven gelopen via de hoofdtrap, en werd door hem "betrapt". Zei heel brutaal: "u loopt hier toch ook" - waarop hij antwoordde: "quod licet Jovi, non licet bovi". Meteen een vertaalopdracht voor pas begonnen gymnasiast (eerste lichting na de "3e vijf)". Ik lees hier veel bekende namen: Vetter gooide ons tijdens de les soms hele bakjes met krijtjes naar het hoofd als iets fout was - daar zeiden we dan niets van. Bakker heeft onder ons meiden geleden denk ik - één van ons groepje was op hem verliefd, en hij werd door ons gestalkt tot bij zijn huisadres - en maar giechelen... Met Weltevreden had mijn moeder vanaf het begin ruzie: ik moest en zou het voorgeschreven woordenboek kopen, terwijl er bij ons thuis al meerdere franse woordenboeken waren - dat is nooit meer goedgekomen tussen die twee.
Er gebeurde dus van alles, maar toch waren de jaren op het Van der Waals de beste jaren van mijn schooltijd - vol dierbare herinneringen!

Hans van Rossum:
Ik heb maar een jaar (1967/1968) op het Van der Waalslyceum gezeten voor het eindexamen HBS B. Dhr Weltevreden heb ik dus maar een jaar meegemaakt maar de weerzin tegen die man is me tot de dag van van vandaag bijgebleven.
De derde vijfjarige (DDV) is ook de bakermat geweest van de gelijknamige tennisclub. DDV bestaat nog en heeft haar thuisbasis in het nieuwe Frans Ottenstadion
aan het Ijsbaanpad

He Hans! Je reactie is al enige tijd geleden en of dit je bereikt weet ik niet maar mijn email is : reteipdevries@hotmail.com. Ik ga hier maar niet verder want ik weet niet of dit alleen in jouw bus komt. Mail me een keer dan heb ik ook jouw adres.

Ik heb van 1962 tot 1968 op het Van der Waals- lyceum gezeten.De enige nare leraar was Weltevreden (Frans). Ik herinner me dat hij een klasgenoot van mij Altijd een 5 gaf, ongeacht wat hij deed. Hij had nl lang haar, en dat mocht niet. Dat Weltevreden daar mee weg kwam is me nog een raadsel. 9 jaar later hebben een aantal leerlingen er voor gezorgd dat hij geschorst werd of zo.Vetter(biologie) was een Indonesisch kampslachtoffer en zeker geen nare man-wel kortaf.Hij dreigde met van alles maar het liep altijd goed af.Hij nam ons vaak mee naar Artis, dat om de hoek is.Ook kon hij een dubbel lesuur alleen over Ajax praten. Borrius was onze Gym-leraar. Die was klef-hij mocht de jongens graag een kontje geven.Ik heb goed Engels geleerd van juffrouw Tjin-A-Dji. Ze kon totaal geen orde houden, net zoals de arme heer Schouten.(scheikunde). Ik kon absoluut niet tekenen en kreeg hoogstens een 5 tot het moment dat ik non-figuratief ging werken. Ik kreeg van van der Berg geloof ik een 8 op mijn eindlijst. Bakker was een goeie leraar Duits.

Ik zat tot 1960 op het Van der Waalslyceum.
Nog meer namen van leraren; Mesman (aardrijskunde), Van der Liet (nederlands) en juffrouw Plaat, net van school. Zij is later getrouwd met Van der Liet. In mijn tijd had Groeneweg de gewoonte om slecht beurten te honoreren met een letter van de zin Ubersetzt miserabel.
Voor Weltevreden was je bang. We hadden een boekje met moeilijke Franse zinnen en woorden. Al mompelend sloeg hij het hoofdstuk waarin het woord maandverband voorkwam over. Het was niet nodig dat wij dat leerden.
Kok werd veel gepest. Tijden lang werden we onderwezen over de Romeinse tijd.

Veel negatieve herinneringen zeg! Die negatieve verhalen komen ook voort uit de toenmalige puberteit van de ex-leerlingen. Als puber vind je dat leraren niet deugen, en je verkneukelt je over alle slechte eigenschappen die je hebt kunnen ontdekken.
Ik heb geen onaangename tijd gehad op die school, en lang niet al mijn herinneringen zijn negatief. Zie mijn herinneringen hierboven aan de schoolavonden.
Ik droom nog wel eens van het statige gebouw, met de twee hoge gangen loodrecht op elkaar, de sjieke hoofdtrap, waarover wij alleen naar boven mochten, en aan het andere eind van de gangen kleinere trappen, waarover wij alleen naar beneden mochten. Wij mochten ook niet door de hoofdingang naar binnen; wij kwamen binnen via de binnenplaats.De heer Brinkman stond tijdens de wisseling van de lessen op de kruising van de gangen te controleren of wij ons aan de regels hielden. Desondanks was hij toch wel een lieve man. Hij had iets grootvader-achtigs, kon heel streng zijn, maar meende het niet zo kwaad. Hij kon ook echt bezorgd om je zijn, heel vaderlijk.

Ik zat op deze school voor de laatste paar jaren van de HBS in '70 '71. Ik had toen al verschillende jaren achter de rug op de Christelijke HBS Oost. De ergste herinnering van het van der Waals Lyceum is Gouwentak; een nare man die mij niets heeft bijgebracht. Hij was ook racistisch tegen een goede vriend van mij die uit Suriname kwam. Ik kwam daardoor met Gouwentak op de hoop, en werd er bij natuurkunde uit getrapt. Toch heb ik mijn HBS B prima af kunnen lopen, en later biologie gestudeerd. Wie kan ooit Weltevreden vergeten. Ik heb nooit gemerkt dat er een drank probleem was, maar dat is best mogelijk. En dan natuurlijk meneer Vetter. Jaren later, als afgestudeerd bioloog, begreep ik pas dat Vetter eigenlijk zeer goed was, en mij een prima basis had gegeven. Boot gaf mij 5 jaar wiskunde in 2 jaar; die man kon een chimpanzee wiskunde aanbrengen. Kraft voor geschiedenis, en Heukels voor Frans in het laatste jaar; zij was toen al aan het einde van haar krachten en is later naar Israel gegaan. Er waren nog vele andere goede leerkrachten. Over het algemeen hield ik niet zo van school, ik vond het te stijf, en ik was een "loner". Ik had waarschijnlijk de school van vandaag met de etnische mix beter kunnen handelen. Maar het van der Waals Lyceum heeft mij er toch door geholpen, en ik herinner het als een goede school. Nu, in Australia, kijk ik terug naar zeer goede herinneringen (zolang ik Gouwentak maar kan vergeten).

Ik zat op het van der Waals toen het van Derde Vijfjarige HBS veranderde in lyceum. Na het eerste jaar op de HBS bleef ik zitten, en kwam toen in de eerste lichting lyceumleerlingen terecht. Ik koos de gymnasiumkant. Ik herinner me nog veel leraren, maar ik kan niet meer op de naam komen van de mevrouw die ons 17 uur in de week of zo klassieke talen gaf.
Na de derde klas ben ik naar een andere school gegaan. Ik had een onvoldoende voor scheikunde, omdat de leraar van ons eiste dat we, als we een som van ons huiswerk niet snapten, om 8 uur 's morgens op school moesten komen om uitleg te krijgen. Ik ben geen ochtendmens, en ik vond kwart voor negen al vroeg genoeg, dus ik kreeg nooit uitleg, en raakte steeds verder achter. Bovendien vond ik al die uren klassieke talen wel wat heel erg veel. De moderne talen bleven daardoor wel een beetje achter. Op de school waar ik daarna heen ging kregen we veel meer literatuur, en ook kunstgeschiedenis en zo.
Ik heb vooral mooie herinneringen aan de schoolfeesten van het van de Waals in Bellevue. Ik heb de programma's nog. Voor de pauze voerden de leerlingen van alles op (liedjes van Brassens, demonstratie knotszwaaien, en ik "deed" ieder jaar een paar zelfgeschreven "stukjes", bijvoorbeeld een gedichtje voordragen op de manier van verschillende mensen, o.a. een verlegen meisje, en een onverschillige jongen).
Na de pauze voerde de oudleerlingenvereniging een toneelstuk op, en tenslotte was er dansen. Ik geloof wel tot 4 uur 's nachts. De ouders waren er ook bij.
Als ik me goed herinner werden de schoolfeesten georganiseerd door meneer van den Berg (tekenen).

Het drankprobleem van Weltevreden heb ik nooit zo bemerkt. Wel zijn rituele mis die hij in de kast opdroeg en die resulteerde in nogal onsmakelijk ruikende koffie. Ik was leerling tussen '59 en '64. Wellicht ligt het daar aan dat de overheersende indruk was dat we een docentencorps had dat beheerst werd door de oorlog. Weltevreden was ondergedoken (als horlogemaker) geweest, Vetter en Gouwentak (over vreselijke mensen gesproken!) hadden aan de Birma spoorweg gewerkt, de docente Frans, juffrouw Heukels had als joodse een barre tijd achter de rug die zich enkele jaren na mijn vertrek uitte in een totale collaps, Steenis, de "rode docent" geschiedenis had "ook iets gedaan" net zoals Voerman, die we om duistere redenen "Koen" noemden.
Een docent zonder oorlogsverleden -althans niet dat wij wisten - was de geschiednisleraar Kok; rabiaat in alles en die voornamleijk het miskende genie uithing. Het was in de tijd dat Presser, Romein en ander "linkse rakkers" hoogleraar werden - en hij niet.
Er waren wellicht door dit alles weinig echt goede docenten. Boot was er zo een; een wiskunde docent van grote klasse. En Bakker, leraar Duits die ik later nog eens in een voorstelling van Hamlet zag spelen. En goddank hadden we een goede docente Nederlands, juffouw 't Hart, die ons heeft leren lezen.

Ik heb maar een jaar (1967/1968) op het Van der Waalslyceum gezeten voor het eindexamen HBS B. Dhr Weltevreden heb ik dus maar een jaar meegemaakt maar de weerzin tegen die man is me tot de dag van van vandaag bijgebleven.

De derde vijfjarige (DDV) is ook de bakermat geweest van de gelijknamige tennisclub. DDV bestaat nog en heeft haar thuisbasis in het nieuwe Frans Ottenstadion
aan het Ijsbaanpad

Als ik zulke lyrische verhalen over dhr.Weltevreden lees krijg ik het gevoel dat ik op een geheel andere school heb gezeten - maar dit is niet het geval. Komaan - de man stond alijd verscholen in een kast koffie in te schenken, en pas toen ik zelf groot en van school was ging ik beseffen dat er iets meer dan alleen koffie in die kopjes ging. Het laatste uur was de man behoorlijk in de olie en kon hij weinig anders dan lallend en met rollende ogen op leerlingen reageren, waarbij hij ook ruikbaar het een en ander liet vliegen. Misschien komt het doordat ik van een iets latere lichting ben - het heeft lang geduurd voor ik mijn weerzin voor het Frans die ik door deze man heb opgelopen ben kwijtgeraakt. Dit zit diep, zeer diep. Verder leuk om over mijn oude school - het Van der Waalslyceum voor mij - te lezen hier.

Het is interessant om te lezen hoe verschillend we als leerlingen de school gezien hebben. Groeneweg was voor mij een uitstekende leraar, en de enige die mij enig gevoel voor vreemde talen kon bij brengen. Engels en vooral Frans lukten totaal niet en misschien is daarom mijn oordeel over Weltevreden zo negatief. Met de directeur had ik verschillende conflicten, niet zo zeer religieus, al wilde hij m’n ouders pas na veel druk toestemming geven om me op 1 mei thuis te houden, maar voornamelijk op het gebied van mijn gedrag dat hem kennelijk niet lag.
In oktober 2005 was ik voor een dag terug op school! Ik heb toen in de klassen van de lerares Engels, Lucia van Houten, een praatje gehouden voor de leerlingen over het verschil tussen Canada (het land waar ik sinds 1959 woon) en Nederland. De beheerder Frans Brinkhorst leidde mij rond en hoewel de school er aan de buitenkant nog bijna hetzelfde uitzag, was er van binnen veel verbeterd. Natuurlijk was de school na meer dan een halve eeuw veranderd, maar ik vond de sfeer uitstekend. Het gedrag van de leerlingen was, in vergelijking met wat ik als leraar in Canada zo’n 35 jaar ervaren heb, prima. Er werd mij verteld dat dat niet zo op alle Nederlandse scholen is en dat vooral de etnische achtergrond van de leerlingen dit positieve gedrag bepaald. Ik kan daar verder niet over oordelen, maar ik denk dat ik mij op het tegenwoordige Amstel Lyceum beter zou hebben thuis gevoeld dan op de HBS toen.

Ook ik herken de beschrijving van de leraar Duits. Dit was dr Herman Groeneweg. Men versleet hem voor merkwaardig. Hij had in elke klas wel een "minister" van dit of dat; je moest disciplinair bepaalde dingen doen tijdens een lesuur. Groeneweg was ook afgestudeerd in de Engelse taal. Tijdens de oorlog, waarin hij naar mijn informatie een keurige Nederlander is geweest, is hij Engels gaan studeren omdat hij vermoedde dat lessen Duits na de oorlog wellicht niet meer gewenst zouden zijn. Frans heb ik gehad van dhr Weltevreden en die leraar was erg goed. De directeur was ene dr Brinkman, deftig en statig en gelovig. Veel ruimte voor buitenschoolse activiteiten liet hij niet toe. Verder was scheikundeleraar dr Bouman een geliefde figuur. De kwaliteit van het onderwijs op de school was erg goed; de sfeer was streng. Nog meer namen: De Hullu (Engels), Gouwentak (Natuurkunde), Biermasz (wiskunde), Voortman (Geschiedenis).

Ik herken het verhaal van de leraar Duits. De dood enkele keer dat hij een sigaret rookte werd een leerling opgedragen met een schoteltje achter hem te lopen waar hij dan af en toe genadiglijk zijn as op aftipte. In die tijd zag ik het als super authoritair gedrag. Nu verdenk ik hem van een soort humor.
De wisseling van de leraar wiskunde, waardoor het gemiddelde rapportcijfer van de klas met drie punten steeg. En de leraar Frans die met pensioen ging en een jaar later nog eens zijn oude werkplek opzocht en hoe de hele klas toen als één m/v opstond en spontaan de Marseillaise zong en de oude Eekman heftig moest slikken.
Er zaten nog geen graffiti op de muur, maar wel een witte plek naast het raam van het wiskundelokaal waar mijnheer Boot - bezielende man - de bordenwisser altijd uitklopte.

Nou Linda, sinds die tijd is er nog veel meer veranderd. Maar niet alleen in het nadeel hoor. Het is nog steeds een fantastische school, tenminste... wij maken er wat van. Zeg zelf, op je VO school moet je toch wel kunnen genieten?? Laten we hopen dat de multiculturele sfeer op onze school zo goed blijft! Maar dat lukt vast wel!