Top of this document
Go directly to navigation
Go directly to page content

verteller

Maarten Spanjer

(1952), acteur en schrijver, woonde vanaf zijn geboorte tot zijn zestiende in de Retiefstraat nummer 25. Daarna verhuisde het gezin naar Diemen.

De brandgang

19521968
/

Ik groeide op in de Transvaalbuurt, een buurt waar voor de oorlog veel Joden woonden. Wij woonden op twee hoog in de Retiefstraat.

  • -

    De Retiefstraat omstreeks 1949 - een foto van Els Bloos-Smit: "Wij woonden schuin tegenover Maarten Spanjer op nummer 40. Ik ben hier geboren in 1950 en ik geloof dat mijn ouders hier kwamen wonen in 1949, van omstreeks deze tijd of iets eerder is de foto."

Ik groeide op in de Transvaalbuurt, een buurt waar voor de oorlog veel Joden woonden. Wij woonden op twee hoog in de Retiefstraat. Op de zolderetage was een brandgang, die door het hele blok heen liep. Mijn oudere broer en ik maakten daar wel eens misbruik van als we uit waren geweest. We lieten ons dan door de taxichauffeur aan het einde van de straat afzetten op een ander huisadres en zeiden dat we boven geld gingen halen. Met een loper openden we de buitendeur en liepen via die brandgang naar ons huis, terwijl de taxi vergeefs stond te wachten.

Naast ons woonde een kinderloos echtpaar, die wij Oom Wim en Tante Wil noemden. Als er bij ons ruzie was werden de kinderen altijd naar ze toegestuurd, ook weer via die brandgang. In hun huis hingen allemaal foto's van een Joods kindje, Petertje. In een paars gevoerde envelop bewaarde mijn tante een haarlokje van Petertje dat zij mij af en toe liet zien.

In de Tweede Wereldoorlog zagen mijn oom en tante dat aan de overkant, op de hoek van de Pretoriusstraat, Joodse mensen door Duitse soldaten naar binnen werden getrokken. Een joodse vrouw zag mijn oom en tante op de veranda staan kijken en wees veelbetekenend naar boven. Oom en tante zijn daar gaan kijken en vonden op zolder een baby'tje in de kolenkist. Zij namen het jongetje, dat ze Petertje noemden, bij hen in huis en verzorgden het, bang voor ontdekking. Het jongetje huilde veel, maar toen er twee keer een inval kwam, was hij stil. Het werd als de hand van God gezien dat het kindje nooit werd ontdekt. Maar een paar maanden na de oorlog stierf het jongetje wel aan difterie

Gepubliceerd in
2003
Reacties (7)

ina heymans

Eindelijk heb ik dit stukje gelezen.Ik moet je vertellen dat ook ik in het blok heb gewoond.Mijn vader had daar de bakkerij die je kon bereiken via de tuin onder de corridoor.Toen ik jouw bericht las kwamen er opeens allemaal namenlos van de jongens waar ik als kind mee gespeeld had zoals Gerrie Zijtveld Hillie Dijkhuizen en Gerr e Dick Dresselhuis en ook Sjaantje Tuinder en als ik me goed kan herrinneren ook Ina Heymans.Ik heb daar gewoond van 1936 tot 1942 en toen kwam die nare tijd waar je liever niet meer aan wilt denken maar wat steeds terugkomt.Ik vind het erg leuk als dit briefje bij jouw aankomt. De hartelijke groeten van Appie Verdooner.

A.Verdooner
,
22 jul 2011, 19:32

Re: Ina Heijmans

Ina Heijmans:
Aan het eind (of het begin) van de Retiefstraat was de Maritzstraat. Aan deze straat lag 'de Krugerhof', een tuin waar de mensen die aan deze Krugerhof woonden, in de zon konden zitten en de kinderen konden spelen. Dat waren dus mensen die in de Maritzstraat woonden of aan de Tugelaweg en de Chr. de Wetstraat. In deze laatste straat ben ik geboren in 1940 en ik heb daar gewoond tot 1961 met mijn ouders en broer. Van de 'tuin' zoals wij die noemden werd veel gebruik gemaakt, er werd verstoppertje gespeeld, gezongen, gepraat. Een enkele keer kwamen de 'Volendammers' muziek maken, een groep muzikanten die door Amsterdam trok. Nu is er bij de 'poort' een hek, er kan niemand zomaar naar binnen. Graag zou ik nog eens een kijkje nemen.

Dag Ina,

Ik woon aan de krugerhof, dus als je een keer een kijkje wilt nemen ben je van harte welkom. Laat wat horen! Ik ga nu wel even op vakantie dus daarna...

Mvg, Rick

Rick
,
18 jul 2011, 15:50

Re: Joods onderduikkindje

Marga Vosveld:
Onze buren "oom Wim en tante Bets" van Keulen waren mij zeer lief. Ook ik ken de fotolijst van Petertje aan de muur met daarin de zes babyfotootjes. Is er misschien iemand die wat over de geschiedenis van de familie van Petertje weet en of die familie in de Pretoriusstraat woonde of, wat ook mogelijk is, in de Retiefstraat. Na de oorlog schijnt er nog familie te zijn geweest.M. Vosveld

Geachte M. Vosveld,

Ik kan u helaas geen nadere bijzonderheden melden over Petertje of zijn familie, wel kan ik u melden welke joodse familie in het huis woonde waar uw ouders na deportatie van deze familie zijn ingetrokken, nl:

Gezin Alexander Frank,
Retiefstraat 25 II, Amsterdam
Situatie op 1 februari 1941

Alexander Frank:
geb.Meppel, 23 augustus 1908
Midden-Europa, 31 maart 1944
Gezinshoofd

Debora Frank-Halberstadt »
geb.Amsterdam, 19 december 1912
Sobibor, 16 april 1943
Echtgenote

Jakob Frank »
geb. Amsterdam, 14 februari 1942
Sobibor, 16 april 1943
Zoon

Met vriendelijke groet,
Maneke

Maneke
,
31 okt 2010, 21:51

Joods onderduikkindje

Onze buren "oom Wim en tante Bets" van Keulen waren mij zeer lief. Ook ik ken de fotolijst van Petertje aan de muur met daarin de zes babyfotootjes. Is er misschien iemand die wat over de geschiedenis van de familie van Petertje weet en of die familie in de Pretoriusstraat woonde of, wat ook mogelijk is, in de Retiefstraat. Na de oorlog schijnt er nog familie te zijn geweest.

M. Vosveld

Marga Vosveld
,
5 mrt 2009, 22:34

A. van de Riet - de Jong

De Transvaalbuurt tijdens de Tweede Wereldoorlog ken ik vanuit twee gezichtspunten. Mijn vader had daar voor de O.V.V. melkfabriek zijn melkwijk. Tijdens het weghalen van de Joden kwam hij elke dag huilend thuis. Er was/waren weer familie(s) weggehaald. Vóór het zover was ging ik in de vakanties met hem mee, mocht ik 'helpen'.
Vanaf 1943/44 heb ik tijdelijk met de M.U.L.O., de Frankendaelschool in het schoolgebouw in de Christiaan de Wetstraat les gehad.

A. van de Riet - de Jong
,
5 jun 2004, 16:30

Ina Heijmans

Aan het eind (of het begin) van de Retiefstraat was de Maritzstraat. Aan deze straat lag 'de Krugerhof', een tuin waar de mensen die aan deze Krugerhof woonden, in de zon konden zitten en de kinderen konden spelen. Dat waren dus mensen die in de Maritzstraat woonden of aan de Tugelaweg en de Chr. de Wetstraat. In deze laatste straat ben ik geboren in 1940 en ik heb daar gewoond tot 1961 met mijn ouders en broer. Van de 'tuin' zoals wij die noemden werd veel gebruik gemaakt, er werd verstoppertje gespeeld, gezongen, gepraat. Een enkele keer kwamen de 'Volendammers' muziek maken, een groep muzikanten die door Amsterdam trok. Nu is er bij de 'poort' een hek, er kan niemand zomaar naar binnen. Graag zou ik nog eens een kijkje nemen.

Ina Heijmans
,
12 okt 2003, 19:09

Els Smit

Wij woonden op nummer 40, schuin tegenover Maarten. Ik ben hier in 1950 geboren en verhuisd naar Osdorp toen ik 20 jaar was. Dat vond ik verschrikkelijk, want daar kende je niemand. Uiteindelijk heb ik hier (in Osdorp) mijn man ontmoet, dus het was toch nog ergens goed voor. Ik heb een fijne jeugd gehad in de Retiefstraat.

Els Smit
,
18 sept 2003, 14:16
Reacties (7)

Post title

Post url

Your comment

Author

Comment

Mail

Website