verteller
Joop van Daatselaar
werd in 1925 geboren in Betondorp en heeft er tot 1950 gewoond. Hij heeft veel jeugdherinneringen aan dit gedeelte van de Watergraafsmeer.
De joodse ijsventer
Wij hebben stilzwijgend de handen geschud en in alle drukte een gesprek vermeden.
Omdat ik mij al jaren bezighoud met de historie van Betondorp, leek het mij zinvol aan de hand van deze databank een bescheiden publicatie te wijden aan de Joodse Betondorpers die aan de shoah ten offer zijn gevallen. Deze verschrikkelijke periode behoort - helaas - ook tot de historie van het dorp en mag daarom in de geschiedschrijving niet ontbreken.
De straatventers van Betondorp waren veelal van Joodse origine. Zij woonden meestal niet in Betondorp, maar zij bepaalden voor een niet onbelangrijk deel het vooroorlogse straatbeeld in het dorp. Over één van hen, een Joodse ijsventer, wil ik graag iets meer vertellen.
Hij was een rustige, sympathieke man en hij stond erop dat wij, kinderen van 13 of 14 jaar, hem tutoyeerden en hem bij zijn voornaam noemden; voor ons was hij duidelijk meer dan alleen maar een ijsverkoper. Na de Duitse inval hebben wij hem niet meer gezien en in de oorlogsjaren raakte de herinnering aan hem op de achtergrond.
Echter, kort na de oorlog heb ik hem één keer teruggezien; hij stond met zijn ijskar bij het Ajax-stadion aan de Middenweg, tussen het toestromende publiek. Wij herkenden elkaar onmiddellijk, wij hebben stilzwijgend de handen geschud, elkaar op de schouder geklopt en in alle drukte een gesprek vermeden. Ik zal dus nooit weten hoe hij de oorlog heeft kunnen overleven en wat hij heeft moeten doorstaan, maar zijn ogen spraken boekdelen. Daarin zag ik voor het eerst iets van de verschrikking die later onder de naam shoah bekend zou worden.
Gepubliceerd in
Reacties (2)
Frits
een geboren betondorper
Vele artikelen gelezen en brachten goede en slechte herinneringen bij mij op.
Ik kende al de ijsmannen, en mocht ze vaak helpen
De fam. Marcus was mij bekend. De dochter zat zoals ik op de AJC.
Haar naam was Greetje geloof ik
Ik woon al meer dan 40 jaar in de US,
Gegroet
Ies Monas
namen van ijsmannen en meer
Ik heb als kind (1928) gelukkig en veilig geleefd in het Betondorp. Er waren 2 ijsmannen, familie van Gelder uit de Akkerstraat en familie Markus uit de Weidestraat, die langs onze deur kwam. Een hoorntje kostte 1 of 2 cent, wafeltjes 3 of 5 cent. Van Gelder was ’s winters kolenman.
De bieb op de Brink werd druk bezocht. Niet alleen voor boeken, ook voor lezingen en vergaderingen. Voor ons kinderen werden er (stomme!!) films vertoond waarbij werd ge-explicateerd ( uitspreken van de teksten, met bijbehorende spannende geluiden) door de heer Sander Hartog, actief bestuurslid van de Algemene Woningbouw Vereniging.
De heer IJzerman, die meen ik op het Onderlangs woonde, was opzichter van de speeltuin. Als je geen lid was mocht je er niet in. Gevolg: dat gebeurde stiekem toch. Soms moest je je verstoppen in de zandbak, wat heel spannend was.
Velen zijn niet “teruggekomen” na de oorlog, wat veel verdriet teweeg bracht. Maar
de vooroorlogse tijd in het Betondorp had mij, vrienden en vriendinnen, een gelukkige kindertijd gebracht. Zonder rijkdom konden we zeer gelukkig zijn in dit ‘frisse’ arbeidersdorp.
Reacties (2)