verteller
Fred Tiggelman
- geboren in 1968 - wist op zijn 4e jaar al dat hij bakker wilde worden. Op 14 jarige leeftijd ging hij bij een Duitse bakkerij werken, zijn ouders haalden hem daar weg omdat hij meer in de bakkerij werkte dan op school. Na 3 maanden zagen zij in dat hun ingrijpen tevergeefs was, Fred was niet weg te slaan bij een bakkerij. Tegenwoordig zwaait hij de scepter in Bakkerij Hartog op Ruyschstraat 56.
Meer dan een eeuw bakkerij Hartog
Bakkerij Hartog startte in 1896 in de Jordaan, waar per dag 12 volkorenbroden werden gebakken die vervolgens uitgevent werden op straat. Vandaag de dag wordt nog steeds hetzelfde broodrecept gebruikt.
-
De spreuk en de 3 korenaren zijn terug te vinden op het boodschappentasje.Foto november 2008
In 1901 kwam bakkerij terecht in de Ruyschstraat op nummer 68. In het voorhuis kwam de winkel en op het achterplaatsje stond naast het uitbouwtje waar gebakken werd een stal voor het paard. Dit paard trok de bakkerskar waarmee het brood werd uitgevent. Omdat er geen achter uitgang was, moest het paard iedere ochtend en iedere avond door het huis - en dus ook de winkel - lopen. Een gekke situatie, maar in feite werd er tot de oorlog, betrekkelijk weinig vanuit de winkel verkocht. Behalve de bakkerskar met paard waren er nog 4 handkarren waarmee het brood in de stad werd verkocht. Vroeger waren er heel veel bakkers, alleen in de Ruyschstraat al wel drie, en bakker Hartog onderscheidde zich met het predicaat "vegetarische bakkerij" en dat er alleen volkorenmeel gebruikt werd voor het brood.
In de oorlog werd brood op straat uitventen niet meer mogelijk, het brood ging op de bon, en na de oorlog is het nooit meer teruggekeerd. De klandizie breidde zich met name in de zestiger jaren steeds meer uit en Willem Hartog, die in 1968 de zaak overnam, plaatste in de winkel de spreuk "Wat kan een sterf'lijk mens zich beter wensen, dan koren op 't veld, brood en vrede voor alle mensen/" Hij meende deze spreuk zelf bedacht te hebben, maar in het Schagermuseum valt dezelfde spreuk ook te bewonderen in rebusvorm.
Het winkelpand werd tenslotte toch te klein en in 1984 verhuisde men naar de Ruyschstraat 56 waar de winkel nog steeds gevestigd is. De toonbank uit het oude pand werd meegenomen. En hoewel Fred Tiggelman vanaf 1997 de scepter zwaait in de bakkerij, is de familie Hartog nog altijd mede eigenaar.
Gepubliceerd in
-
Het brood was uitdrukkelijk vegetarisch. De foto, genomen in het begin van de 20e eeuw, is overgenomen uit het boek 'Volkorenbrood.nl'.
-
Interieur van de oude winkel op nummer 68 -
Op de achtergrond is Wim Hartog zichtbaar.
Reacties (5)
Reactie op vraag mevrouw De Vries
Beste mevrouw De Vries,
Hier is een internetpagina met recepten van bakker Hartog:
http://www.volkorenbrood.nl/app/webroot/files/editor/File/volkorenbrood-nl.pdf.
Op www.volkorenbrood.nl is meer informatie te vinden over de bakker en zijn producten.
Met vriendelijke groet,
Paul Smit
Bakker Hartog
Heb het bovenstaande gelezen over bakker Hartog.Ik woon al 48 jaar in California en denk nog steeds aan dat heerlijke brood van deze bakker.In mijn kinder jaren moest ik altijd naar die bakker om brood te halen en dat was een heel eind,ik woonde in de 3de Oosterpark straat bij het Burger ziekenhuis.Ik heb al heel veel brood vergeleken met dat van den Hartog maar het is hier niet tevinden,is er misschien een recept of een kook boekje waar ik het recept in kan vinden,het is natuurlijk een bepaalde manier van bakken of bepaalde ingredienten maar ik hoop dat ik hier een reactie op mag krijgen want ik zou het zo graag nog eens willen eten. Erna de Vries
een bericht voor Annie Hartog ong. 63 jaar
Kunt u mij de adres van Annie Hartog aan mij stuuren? Zij is die nicht van Wim Hartog de bakker toen ik in Holland wonden 1972-1976. Ik zag Annie en haar man Jos en haar 2 kinderen Maartje en Gerben ong. 21 jaar geleden in the VS. Ik moest haar iets vertellen. Mijn naam is Roni Bloom (het was Roni de Jong-Bloom. als dat kan zal ik erg dankbaar zijn. guffman@myfairpoint.net Heel haartelijk bedankt. Ik kan haar vertrouwde naam niet herineeren.
Het lekkerste volkorenbrood
Ik ben in 1943 geboren (Anna Paviljoen) en tot 1970 getogen aan Beukenplein 27 II. Mijn moeder woonde evenals haar vader, broers en zussen haar hele leven in deze buurt.
Mijn vader was brood-/banketbakker en werkte vanaf ca. 1936 bij Carels (Looiersgracht), had omstreeks 1952/3 met een compagnon een goedlopende gepachte bakkerij in de Dapperstraat bij de Wijttenbachstraat, maar omdat na pakweg een jaar de oven kapot ging, de eigenaar niet wenste te investeren, en zij zelf onvoldoende financiële middelen hadden is de zaak opgeheven. Er kwam toen een winkel in dat pand.
Mijn vader heeft contact gehad met Hartog aangezien die zijn zaak wenste te verkopen. Dat lukte qua prijs niet en hij is toen bij de Wed. E.A. Rekers (Leidsestraat 80) gaan werken tot aan het faillissement begin jaren '70. Hij stond van de ene op de andere dag op straat. Mijn vader werkte bij Rekers 's nachts in de bakkerij en liep van plm. 9 tot 15 u zijn bezorgwijk (Vossiusstr., PC Hooftstr., Jan Luykenstr., en de Stadhouderskade tussen die straten). Bekende klanten: Max Heijmans, Piet Muijselaar (van Snip & Snap), prof. Waterink (VU), Henk van Laar (van Ons Amsterdam) en het Museumhotel. Als sluitstuk de luxe hoge broodkar leegverkopen bij de lijn 2-tramhalte PC hk. Hobbemastraat (wie heeft een foto met die kar erop?).
Zelf heb ik in schoolvakanties ook bij Carels en Rekers gewerkt en met mijn vader achter de kar gelopen om bestellingen te bezorgen. Leuke fooien van die mensen!!
In 1957 kon mijn vader al een mooie 2e hands Skoda Roadster (cabrio met leer) kopen.
Hartog had begin jaren '50 al een uitstekende naam voor zijn volkorenbrood. Thuis aten wij dat met enige regelmaat. Normaliter bracht mijn vader het heerlijke Alinson van Rekers mee; was dat er niet (meer) dan werd het al snel Hartog.
Toen ik vanaf 1970 ver buiten Amsterdam woonde kwam ik vanwege mijn werk met enige regelmaat in de Ruyschstraat om broden te kopen (voor pakweg een week). Heerlijk!! Kon je nog even snel voor de deur stoppen, naar binnen schieten en binnen minuten wegwezen. Toen de metro werd aangelegd werd het met de auto steeds moeilijker er te komen, en ben ik er ook niet meer geweest.
Ik eet nog steeds volkorenbrood en Alinson, maar het smaakt niet meer zo zalig als toen.
Stageplek
Ik doe de bakkersopleiding op het ROC en loop mijn stage bij bakker Hartog. Ik vind het een super goede stageplek en leer best veel. Wel leuk om te lezen over vroeger.
En ik hoop dat ze ook tevreden zijn over mij!