verteller
Yvonne Kruk
(1948) groeide op in de Indische Buurt waar zij van 1948 tot 1967 woonde aan de Insulindeweg 99 2-hoog, in het stuk tussen de Sumatrastraat en de Riouwstraat aan de zonkant. E-mail: y.kruk@ziggo.nl.
Vijfcentenbadje
Het meisjesbad was voor de jongens streng verboden.
In de zomer konden we als kind zwemmen in het vijfcentenbadje. Deze 'zweminrichting' was gelegen in het Nieuwe Diep. Het was een uit hout opgetrokken zwembad met witgeverfde planken. Er waren twee gedeeltes, het meisjesbad en het jongensbad, met elk een diep en een ondiep bassin. Het rook er lekker naar carboleum en nat hout. Je kon er regelmatig een drol zien drijven of een rat zien zwemmen. Echt waar! Het water was bruin en ondoorzichtig en de bodem was zanderig.
De meisjes mochten wel in het jongensbad komen maar de jongens naar het meisjesbad was streng verboden. Er liepen badjuffrouwen en badmeesters rond in witte kleding. Deze gaven ook wel eens zwemles aan kinderen 'aan de hengel'.
Ik vond het altijd heerlijk om er heen te gaan. Het heette het vijfcentenbadje maar het kostte een dubbeltje. De naam zal wel zijn blijven hangen uit de tijd dat het vijf centen kostte. EÄ—n keer ben ik met een paar klasgenootjes 'stiekem' in het Nieuwe Diep gaan zwemmen waar je de zoetwatermosselen onder je voeten voelde. Zo had je een dubbeltje uitgespaard waar je een ijsje van kon kopen bij de ijskar die aan het begin van de dijk stond.
Gepubliceerd in
-
Dit verhaal is afkomstig uit het boekje ‘Een lang dun worstje’ (Calbona Boekenproductie, www.calbona.nl, ISBN 90 71343) dat Yvonne Kruk schreef voor haar broer Cor, zus Greet, vriendin Lottie, kinderen en kleinkinderen. Het boekje beschrijft haar jeugd tijdens de vijftiger jaren in de Indische Buurt en is opgenomen in de collectie van het Amsterdams Historisch Museum.
-
Reacties (13)
vijf centenbad
Vanaf de soerabajastraat waar wij woonden was het niet ver naar het bad.Aan het einde van de insulindeweg de joodsebegraafplaats het jodemanesie de zeeburgerdijk met de houtenbarakken voor zieken? en aan het eind nog een mooi huis.Dan het ijskoude zwembad.Later zwemmen in het merwedekanaal je probeerde dan op een zandsleper te klimmen.Zwemschool oost was er ook en ook een politiebad.Ook gingen wij vaak door de rietlanden via de oranjesluizen en amsterdam noord dan de pont en de roltrappen van de bijenkorf weer naar huis was je weer een dag zoet
Trudy Franc
Ik heb een paar dagen geleden gevraagd om reacties, maar vergeten mijn
e-mailadres te noteren; bij deze: tfranc@tiscali.nl
Trudy Franc
Mijn oma was jarenlang badjuffrouw in het Vijfcentenbadje. Ze heeft daar oa. samengewerkt met ome Frits. Ik heb nog wel foto's waar mijn oma (natuurlijk) en ome Frits op staan. Ook foto's van het jaarlijkse (?) pantomime dat de badmeesters en -juffen opvoerden na de diplomauitreikingen. Ook heb ik nog een verhaal over mijn oud oom, een broer van mijn oma, die verongelukte in het Merwedekanaal nadat hij zich als zwemmer had laten voortduwen door een boot. Hij is daarbij overvaren en door de schroef geraakt. Als u meer wilt weten kunt u contact opnemen.
Roel de Jel geb 6 jul 1946
Wat herken ik dat yvonne ik zelf ben geboren in de minhassastraat en ging met mijn vrienden ook altijd zwemmen in het 5 centenbad. Wat ik vergeten was de drollen die er wel eens dreven. later gingen wij verderop op de dijk in het nieuwe diep zwemmen dan konden we zamen met de meiden zwemmen en mischien nog wel een beetje verkering op doen. Wij wonen nu in zeeland maar ik denk toch met heel veel plezier terug aan mijn jeugd in de indische buurt. Ik was ook een van die jongens die op het jodemanusie speelde en het riet in de brand staken. Een keer thuis gebracht door de politie nou je snapte wel dat mijn vader niet echt blij was en hij had grote harde handen. jammer dat je nog zo weinig vriendjes uit de buurt van vroeger nog tegen komt. Soms wel eens nieuwgierig wat er van e geworden is
groetjes Roel
T.HAAS
P.S. Je kleding lag je dan langs die keien van het merwedekanaal neer,had toen de hond van tante Berta meegenoemen een boxer, toen ik uit het water kwam, was mijn petticoat (van schuimrubber)naar de haaien
T.HAAS
heb ook in het 5ct badje gezwommen, en geld uitgespaart door in het merwedekanaal te zwemmen, ja kon daar geen matzes kopen maar zeebiscuit,zo hard als staal,smaakte naar niets,maar op zo'n dag heerlijk,was zelf erg jong,dat ik daar zwom ± 8jr,heb door dat zeebiscuit nog steeds een perfect gebit!!!
Carel van der Valk (19499
ik woonde vroeger op het Sumatraplantsoen 30)
Hallo waarde Indischebuurters,het 5 centenbad is ook mij bekend,ook ome Frits die zomers het zwembad bemande en in de winter de straat veegde,het zwembad was een buitenbad.
Ik weet wel als je binnen kwam was het een doolhof van houtengebouwtjes voor klasikaal omkleden ,scheiding van meidenbad,algemeen bad, en een kinderbad alles omringd door verkleedhokjes.
De ruimte van de badmeester was iets naar voren gebouwd om de badmeester een goed zicht op het bad te geven als hij aan de koffie zat.
Naar mijn weten zijn er nooit mensen verzopen.
Het "sleepie pikken "op de Merwede heb ik mijn ook schuldig aan gemaakt,er is wel eens een ongeluk gebeurt doordat een zwemmer een been verloor door een hulpmotor die aan langzij van zo,n rijnaak zat.
Ook heb ik wel gezien dat er van de boog van de Schellingwouderbrug gedoken werd en dat het op een meter bijna mis ging,en de jongen net niet op een schip terecht kwam wat net onder de brug voer.
Ook het`"jodenmanussie" is mij bekend ook dat oudere jongens de graven schonden door te scheppen in de hoop een schedel of sieraden te vinden.Het in de fik steken van het riet op de begraafplaats zette de hele buurt in de stank.
Wat ik ook goed kan herinneren is de stortplaats aan de Diemerzeedijk,wat nu gesaneerd is ???????? laten we zeggen ondergeschoffeld is,daar werd in de 50 en 60er jaren veelvuldig chemisch afval gestort en bij een gunstige wind door de familie Griffioen in de hens gestoken werd,dit mocht enkelt als de wind vanaf Amsterdam stond,maar die draaide wel eens,en de hele buurt stonk.
Een kniesoor die daar overviel.
Ik ben nu even uitgeschreven,ik weet nog veel meer,maar ik denk dat dit verhaal ook wel weer herinneringen oproept,zet ze neer hier.
Groeten van ik woonde vroeger op het Sumatraplantsoen 30)
Hallo waarde Indischebuurters,het 5 centenbad is ook mij bekend,ook ome Frits die zomers het zwembad bemande en in de winter de straat veegde,het zwembad was een buitenbad.
Ik weet wel als je binnen kwam was het een doolhof van houtengebouwtjes voor klasikaal omkleden ,scheiding van meidenbad,algemeen bad, en een kinderbad alles omringd door verkleedhokjes.
De ruimte van de badmeester was iets naar voren gebouwd om de badmeester een goed zicht op het bad te geven als hij aan de koffie zat.
Naar mijn weten zijn er nooit mensen verzopen.
Het "sleepie pikken "op de Merwede heb ik mijn ook schuldig aan gemaakt,er is wel eens een ongeluk gebeurt doordat een zwemmer een been verloor door een hulpmotor die aan langzij van zo,n rijnaak zat.
Ook heb ik wel gezien dat er van de boog van de Schellingwouderbrug gedoken werd en dat het op een meter bijna mis ging,en de jongen net niet op een schip terecht kwam wat net onder de brug voer.
Ook het`"jodenmanussie" is mij bekend ook dat oudere jongens de graven schonden door te scheppen in de hoop een schedel of sieraden te vinden.Het in de fik steken van het riet op de begraafplaats zette de hele buurt in de stank.
Wat ik ook goed kan herinneren is de stortplaats aan de Diemerzeedijk,wat nu gesaneerd is ???????? laten we zeggen ondergeschoffeld is,daar werd in de 50 en 60er jaren veelvuldig chemisch afval gestort en bij een gunstige wind door de familie Griffioen in de hens gestoken werd,dit mocht enkelt als de wind vanaf Amsterdam stond,maar die draaide wel eens,en de hele buurt stonk.
Een kniesoor die daar overviel.
Ik ben nu even uitgeschreven,ik weet nog veel meer,maar ik denk dat dit verhaal ook wel weer herinneringen oproept,zet ze neer hier.
Groeten van Carel van der Valk
Han Stuster
Ja het 5 centenbad, ik heb er afgzwommen in 1953 dacht ik. Temp was 14 graden. Drollen kan ik me niet herinneren, ik was er een paar keer per week en vond het er heerlijk. Het was ons zwembad, het water stonk wel wat. maar wat maakte dat uit? Stiekum over de bovenkant van de hokjes kijken bij de meisies. Ze vonden het niet leuk geloof ik, maar wij wel hoor. Ik zou dat boekje wel willen lezen van je Yvonne, is daar nog aan te komen? www.stusterkunst.no
Jan van Ling
Dat 5 centenbad was inderdaad niet fris, drollen en ratten etc. Je kon wel stiekem via kapotte planken welke in het water stonden bij de meisjes komen (spannend), alleen als je werd gesnapt moest je vertrekken. En als het ging onweren moest iedereen zo vlug mogelijk het water uit z'n kleren pakken en de poort uit. Daar stond je dan. Hollen naar de Schellingwouderbrug om daar te schuilen en je aan te kleden. Wat toen leuk was, dat was liften met zandschuiten en dan bij Weesp eraf en hopen dat er een schuit aankwam voor een retourtje. Vaak zat je onder de verse teer of wanneer je in de sloep wilde klimmen die achter de schuit werd meegenomen, greep je wel eens in prikkeldraad dat aan de binnenkant was gespijkerd door de schipper. Er waren vaak schuiten met een "hulpmotor" aan de zijkant daar moest je goed op letten, werd je verteld door oudere kinderen die dat langer deden. Een keer ging het voor een joch verkeerd, hij lette niet goed op en verwonde zich heel erg aan de schroef van zo'n "hulpmotor". Ook gingen we om het geld voor snoep te gebruiken naar de jachthaven in het Flevopark. En de beheerder daarvan gooide olie op het water om ons te weren. Dat heeft hij een keer geweten, een vader ging eens verhaal halen.
Ron Gerritse
Kan mij wel herinneren dat je in vijf centen badje tussen de drollen zwom. Later ging het dicht, er zaten veel ratten.
Piet Biere
Ik weet nog dat er tussen de Schellingwouderbrug en het vijfcentenbad twee klapbruggen lagen, later kwam daarvoor een grote sluis in de plaats welke bovenwater hing, en bij die bruggen stond een kraampje waar je matsers kon kopen. Er waren ook altijd jongens die in het Amsterdamrijnkanaal (voor ons de Merwede) gingen zwemmen en dan een rijnaak richting Diemen pakten, en dan met een andere boot weer terug. Vanaf het Zuiderzeepark, nu Flevopark vaarde een voetgangerspontje, daarmee kon je vlak bij het vijfcentenbad komen.
Henk Penseel
Ergens in het familiearchief moet nog een foto van mijn opa zijn die een tijdje (hoe lang weet ik niet, maar het was voor de oorlog) badmeester in het vijfcentenbad was. Hij stond in een wit overhemd, een witte lange broek en witte gypjes op zo'n houten steiger voor een rij van die verkleedhokjes met wat kinderen om hem heen. Na de oorlog heb ik er nog les gehad. Ik ging 's morgens voor dag en dauw achterop de fiets bij mijn moeder naar het bad om zwemles te krijgen. De basis voor het zwemmen heb ik daar geleerd, met de haak van die vervelende hengel in m'n nek. Maar mijn diploma heb ik toch in het warmere Sportfondsenbad-Oost gehaald.
Wil de Vries
Het is precies wat je denkt, mijn broer is even oud als jij en hij betaalde een dubbeltje. Men heeft toen geprobeerd er het tiencenten- of dubbeltjesbad van te maken. Ik ben 6 jaar jonger (van 1942) en ik betaalde nog vijf centen en heb ook zwemles gehad en diploma A en B gehaald. Wat de zwemles kostte weet ik niet meer, maar het zwembad kostte 5 centen.
Reacties (13)