verteller
Jan van Dalen
(1935) woonde tot aan zijn militaire dienstplicht in 1955 in de Watergraafsmeer. Na de dienstplicht kwam hij bij het Korps Rijkspolitie terecht. Daar nam hij 35 jaar later, in 1992, afscheid.
Loodgieter-Gasfitter Van Franeker
Zonder dat ik het wist deed ik als kind boodschappen bij de groenteboer waar vroeger mijn grootvader een loodgietersbedrijf had.
Een advertentie uit een kerkelijk blad van de Watergraafsmeer (1923). Er staat op: Cornelis Drebbelstraat 5, voorh. Kerklaan W.G.M. (de straatnaamwijzigingen werden na de annexatie van Watergraafsmeer door Amsterdam uitgevoerd in juli 1922).
Op 14 november 1923 begon mijn grootvader P.R. van Franeker een loodgietersbedrijf in de Cornelis Drebbelstraat. Daarvoor woonde en werkte hij als gasmeester bij de gasfabriek van Watergraafsmeer op het adres Noorder Ringdijk 8. Door de annexatie van Watergraafsmeer werd de gasfabriek in 1921 gesloten en opa werd 'eervol' ontslagen. Wat nu? Hij mocht tot 1925 in de bedrijfswoning van de gasfabriek blijven wonen en besloot om, na wat omzwervingen, in 1923 maar voor zichzelf te beginnen als loodgieter-gasfitter. Het bedrijf was geen lang leven beschoren, want al in 1925 verhuisde hij naar Wakkerstraat 6 1-hoog en werd wat later benoemd tot 'tijdelijk' leider bij de Gemeentelijke Werkinrichting voor Blinden aan de Amsteldijk 58 (jaarwedde f. 3.000,--)
Waarom nu dit verhaal? Ik werd in 1935 geboren in de Newtonstraat, verhuisde in 1938 naar de Willem Beukelsstraat 20 (schuin tegenover bakkerij van Deudekom) en bezocht van 1941 tot 1947 de Koningin Wilhelminaschool aan de Cornelis Drebbelstraat 1.
Als kind moest ik, als ik uit school kwam, voor mijn moeder nog wel eens een pond zuurkool of een krop sla bij groenteboer Busman halen. Die groenteboer was toen gevestigd, vlak naast mijn school, in de Cornelis Drebbelstraat 5, het adres van het loodgietersbedrijf van mijn opa. Ik deed dus boodschappen op de plek waar mijn opa van 1923 tot 1925 aan het loodgieteren was en ik wist dat niet! Mijn ouders en grootouders hebben dat nooit verteld. 75 Jaar nà het einde van het loodgietersbedrijf ontdekte ik dit feit pas in het kader van mijn hobby genealogie. In september 1945 verhuisde ik van Willem Beukelsstraat 20 naar de er naast gelegen bovenwoning op nummer 22. Twintig jaar Watergraafsmeer, waarvan vijf oorlogsjaren, de buurt in Oost waar ik mijn jeugd doorbracht en nog altijd met plezier aan terug denk.
Gepubliceerd in
verteller
21 september 1946: Jan staat naast zijn moeder, aan de andere kant staat zijn twee jaar jongere broer Piet. De foto is gemaakt tegen de zijmuur van bakkerij van Deudekom in de Wakkerstraat/hoek Willem Beukelsstraat.
De Cornelis Drebbelstraat nummers 3 to 7. Deze panden bestaan niet meer, er zijn andere woningen voor in de plaats gekomen. Rechts zie je tussen de geparkeerde voertuigen het raam en de deur van de groentewinkel Busman op nummer 5; het pand waar in 1923 het loodgietersbedrijf van Franeker begon. (Foto: Gemeentearchief Amsterdam)
De Willem Beukelstraat juni 1941. De foto is genomen vanaf de hoek Zacharias Jansestraat. Links in het midden is de Hans Lipperheistraat (thans James Wattstraat). Deze straat was toen maar ongeveer 150 meter lang en eindigde met een hek over de volle breedte. Achter dat hek lag, anderhalve meter lager, het volkstuincomplex Klein Danzig. Rechts naast de Hans Lipperheistraat het blokje Willem Beukelsstraat waar Jan toen woonde (huisnrs: vlnr 24 t/m 14). Op de achtergrond is de Ringdijk zichtbaar met aan de andere kant van de Ringvaart de woningen op de Transvaalkade. (Foto: Gemeentearchief Amsterdam)
Jan heeft nog een ansichtkaart van omstreeks 1942 van de even kant van de Willem Beukelsstraat, waar hij gewoond heeft. Het is het stukje gelegen tussen de Simon Stevinstraat en de Hans Lipperheistraat (thans James Wattstraat). Huisnummers v.r.n.l.: 14 t/m 24 De bomen die op de foto staan hebben in de hongerwinter allemaal het loodje gelegd, 's nachts stiekem omgezaagd en gebruikt voor verwarming en het noodkacheltje (koken).
Een advertentie voor de Koningin Wilhelminaschool uit het jaarboekje 1962 van de Gereformeerde Kerk Watergraafsmeer.
Klas Koningin Wilhelminaschool -
Klassefoto van Jans klas aan de Koningin Wilhelminaschool: 1942-1943. De foto is genomen tegenover de ingang van de school, voor het hek van de daar gevestigde smederij Lagerwaard. Jan staat op de foto achteraan, de tweede jongen rechts naast juffrouw Helena van Vliet. Zij was een dochter van de toenmalige hoofdonderwijzer D. van Vliet. De school werd in de oorlog trouwens door de Duitse bezetter gedwongen om zijn in prachtige smeedijzeren letters uitgevoerde naam van de gevel van het schoolgebouw te verwijderen.
Busman -
Foto ingestuurd door Henny van der Heijden-Meuleman (zie reactie onder het verhaal). Groentenboer Busman kende ik ook goed. Hij had twee zoons: Ab en Co. Ik heb een prachtige foto van na de oorlog van verschillende buurvrouwen en mijn moeder daar op. Het bord boven de zaak zegt genoeg: 'Busman hielp ons de oorlog door. Groentenboer Busman zit op een kist voor zijn zaak. Ik weet niet alle namen meer, maar die ik mij nog herinner zijn: (vlnr) Mevr. Lemstra, Mevr. Vos, Mevr. Rakers (timmerwerkplaats), Bep Meier, ?, Mevr. Meuleman, mijn moeder (met kort wit jasje), ?, ?, Ab Busman, Groentenboer Busman, Co Busman, Hr. en Mevr. Weidieks (loodgietersbedrijf), Mevr. Lagerwaard (smederij) en ?.
12 reacties
Re: Henny van der Heijden-Meuleman
Henny van der Heijden-Meuleman, 15 jan 07, 17:22
Ik heb vanaf mijn geboorte (1935) tot aan
ons trouwen in 1957 in de Simon Stevinstraat
15 huis gewoond. De verhalen komen mij
bekend voor. Tegenover ons huis had je een
timmerwerkplaats van Rakers en de smederij
van Lagerwaard. De fam. Lagerwaard woonde
boven ons op 1-hoog. Op de deur stond
'Meester Smid'. De ene schoenmaker was
inderdaad Casteleijn en de ander heette
Westenbrink. Daar tussen was een
loodgietersbedrijf/winkel van Weidieks. Op
de hoek van de C. Drebbelstraat en
Wakkerstraat zat een snoepwinkeltje 'tante
Mietje'. De verfwinkel op de hoek van de
Ringdijk-C. Drebbelstraat was kruidenier
Hulsman. Groentenboer Busman kende ik ook
goed. Hij had twee zoons: Ab en Co. Ik heb
een prachtige foto van na de oorlog van
verschillende buurvrouwen en mijn moeder
daar op. Het bord boven de zaak zegt genoeg:
'Busman hielp ons de oorlog door'.
>
jan busman
Hallo allemaal ,
Wat een geschiedenis .
Ik ben de zoon van Ap Busman en heb net gehoord van deze site.
Ik heb veel verhalen /anekdotes te vertellen.
Ga ik zeker doen.
Hallo Jan(tje ) Vreedenburg, hoe gaat het met je .
Ik kan me je moeder en je zuster nog herinneren,
Je moeder was gek op Rob de Nijs dwz fan van R d N.
50 jaar geleden. Volgens mij zong ze goed .Je zusje kan ik me ook nog herinneren.Leuke meid om te zien .
Met Sinterklaas op de Middenweg , zwartepietjes tellen .
Die kleine plaatjes van Zwarte Piet vescholen in de etalages .
Als je het totaal aantal goed had kreeg je een kadootje. het is me nooit gelukt!!
Op de hoek van de Middenweg en de Wakkerstraat had je de speelgoedwinkel van Proeski.
Twee broers , een dikkere en een dunnere in beige stofjassen .
Saaier kon het niet . maar dat is achteraf gezien ( sorry Proeskis - no offence ! )
Daarnaast in de Wakkerestraat de drukkerij van van der Linden.
Zij woonden in de Simon Stevinstraat bij de Willem Beukelstraat .
Zoon Jan met de grote snor ,Henny donker , een beetje nozem Frans georienteerd .reed ook in een citroen cabriolet,
en Wim , de oudste , kalend en" normaal'.
Ik kwan daar wel eens en mocht de papiersnippers hebben .
Goed om pijltjes te maken voor je blaaspijp.
Castelijn de schoenmaker / dieren winkel , verkocht verse pens ,
maar had geen weegschaal, en vrieskist dus kwm hij bij mn vader om de pens te wegen en vervolgens in te vriezen .
Sommige klanten vonden dat niet zo fijn ( het stonk nog al ) en hebben daar wat van gezegd.
Mijn vader heeft het Castelijn proberen uit te leggen dat het niet meer kon.
Het is niet gelukt en Castelijn heeft hem een jaar niet meer aangekeken.
Dat was het tot nu.
Groeten aan alle ouwe bekenden.
Jan Busman
Henny van der Heijden-Meuleman
Ik heb vanaf mijn geboorte (1935) tot aan ons trouwen in 1957 in de Simon Stevinstraat 15 huis gewoond. De verhalen komen mij bekend voor. Tegenover ons huis had je een timmerwerkplaats van Rakers en de smederij van Lagerwaard. De fam. Lagerwaard woonde boven ons op 1-hoog. Op de deur stond 'Meester Smid'. De ene schoenmaker was inderdaad Casteleijn en de ander heette Westenbrink. Daar tussen was een loodgietersbedrijf/winkel van Weidieks. Op de hoek van de C. Drebbelstraat en Wakkerstraat zat een snoepwinkeltje 'tante Mietje'. De verfwinkel op de hoek van de Ringdijk-C. Drebbelstraat was kruidenier Hulsman. Groentenboer Busman kende ik ook goed. Hij had twee zoons: Ab en Co. Ik heb een prachtige foto van na de oorlog van verschillende buurvrouwen en mijn moeder daar op. Het bord boven de zaak zegt genoeg: 'Busman hielp ons de oorlog door'.
Oene Bijstra (geb. 05-02-1935)
Hallo Vreedenburgh. De eigenaar van het transportbedrijf was mijn neef, getrouwd met Lien. Ik ben in 1945 direct na de oorlog met mijn ouders op familie bezoek geweest. We hadden ook nog familie in de Bataviastraat wonen. (W) Daar woonde z'n broer Willem die door een motorongeluk zijn been heeft verloren. De vader van Oene was Pier die een paardenstal had, mijn vader, Bauke, reed destijds op de postkoets die naar mijn mening eigendom was van deze Pier. Direct na de oorlog zijn Oene en Lien met met hun beide dochters, Loes en Ellie, bij ons thuis geweest met hun auto in Hoogkerk (bij Groningen). Zelf ben ik inmiddels al 71 jaar, maar heb helaas de familie uit het oog verloren. Wie mij meer kan vertellen en wil uiteraard, kan contact met me opnemen.: oene_jannie@wanadoo.nl
Mijn dank alvast, Oene Bijstra, Roden (Dr.)
Wim de Rijk
Ik woonde met mijn ouders en broer en zuster in de Simon Stevinstraat op nr. 13. Ik kwam er in 1945 te wonen eerst op 1-hoog, want mijn oom had een stoffeerderij op zolder en woonde op 2-hoog. Later toen mijn tante was overleden, zijn we naar 2 hoog verhuisd. Ik heb er een heel fijne jeugd gehad en kan mij nog veel dingen herinneren. Bijstra had eerst inderdaad een stalling voor paarden en er stonden toen ook nog varkens, ik kan me nog goed voor de geest halen dat er één een keer was losgebroken en opa (ik ben zijn naam kwijt) die woonde op twee hoog naast Bijstra, er achteraan de hele straat door. De Ringdijkgarage was vroeger een stalling voor circus en kermiswagens in de winter en ongeveer in 1950 is het een garage geworden. Ik zat op de W. van Oudshoornschool en daar achter had je Klein Dantzig. Alle straten liepen dood op Klein Dantzig. Mijn vader heeft kort na de oorlog nog een tijdje bij Lagerwaard de smid gewerkt. Jan Vreedenrugh ken ik ook, jij had toch ook een zuster die Beppie heette? Heb er gewoond van 1945 t/m 1968. Wiesje Bogers ken ik ook, ze had volgens mij ook nog een zuster. Ik kwam daar wel thuis en ook in de wasserij, s' was het er lekker warm. Ik stop even met schrijven, wie wil reageren mijn e-mailadres is: w.derijk@quicknet.nl
R. van der Sluis
Transportbedrijf, was dat Oene Bijstra? Dan is dat familie van ons. Ze kwamen van oorsprong uit Friesland, en hij was waarschijnlijk een broer van mijn grootvader. Als dat zo is, dan weet ik nu de namen van de kinderen ook. Klopt dit? sluis.beheer@home.nl
Jan van Dalen
Beste Jan Vreedenburgh, Bedankt voor je reactie op mijn verhaal. Mijn herinneringen betreffen de periode 1940-1955. Daarom ken ik waarschijnlijk Bijstra niet als transportbedrijf, maar als stalling voor paarden en wagens van de groentenboer, de schillenboer enz. Ik vond het altijd leuk om daar naar de paarden te gaan kijken. Ik woonde overigens niet in de Cornelis Drebbelstraat, maar in de Willem Beukelsstraat, recht tegenover de Wakkerstraat en ken daarom ook de jongens van Versteeg niet. Leuk om te lezen dat je Ap Busman nog wel eens tegenkomt. Hij was in de winkel altijd de "vrolijke Frans". Je schreef dat je zelf ook eens je belevenissen in de Watergraafsmeer in wil sturen. Ik zou zeggen "doen"! Een groet van Jan van Dalen
Jan C. Vreedenburgh
Beste Jan, ik heet ook Jan en ben van de Van Wouwstraat naar naar de Simonstevinstraat verhuisd .Ik heb altijd met mijn vader en moeder op nummer 14 gewoond en tot mijn 24e jaar woonde ik naast de Ringdijk garage, boven de benzine pomp en een schilders bedrijf en een stukje verderop had je transportbedrijf Bijsta. De eigenaar, meneer Bijstra zei altijd tegen mijn moeder "Geef je zoon maar aan mij." Hij had namelijk twee dochters, Loes en Ellie. Loes kwam altijd bij ons thuis en omdat ik nog zo klein was deden die twee meiden ons in bad. Elsje Koster was daar ook altijd bij, met Lia en Wiesje Boogers. Haar vader had een wasserij en dat was naast ons en op de hoek had je de Koningin Wilhelminaschool. Als ik de sleutel vergeten was, dan klom ik over het hek (wat tevens de fietsestalling was van de school) en dan via de kolenbakken het dak op en dan over het dak van de school naar mijn huis, via de goot naar het dakraam van mijn slaapkamer. Maar zoals ik begreep, woonde jij in de Cornelis Drebbelstraat. Misschien ken je ook de jongens van Versteeg, Tinus en Rinus en de kachelsmit op de hoek van de C. Drebbelstraat en de Simonstevinstraat tegenover de school. En naast de melkboer op de hoek van de C. Drebbelstraaten de Simon Stevinstraat was een oude man die altijd in de maling werd genomen met luilak. Naast de groentewinkel Busman .Voor mij was het altijd ome Ab. Ik heb nog een tijd je bij hem gewerkt na schooltijd. Nu woon ik in Dordrecht en wie denk je dat ik daar tegenkom? Ome Ab Busman! Een zuster van zijn vrouw woon in Dordrecht en daar komen ze regelmatig op bezoek. Zo zie je maar weer, de wereld is klein. Ik zal zelf eens mijn belevenissen in de Watergraafsmeer insturen. Tot horens.
Jan van Dalen
Kees Zijp: Bedankt voor de reactie. Door omstandigheden heeft het lang geduurd voordat ik de reacties kon lezen. Wil graag met je in contact komen. Wend je voor mijn emailadres tot de web-redacteur geheugenvanoost@xina.nl . Groet van Jan
Gerard Busselman
Hallo Jan, wat een mooi verhaal over je grootvader! En wat roept het veel bij me wakker! Zoveel, dat ik haast niet weet waar ik moet beginnen.
Nou, eerst maar Busman, de groenteboer (inderdaad, de groenteman heette toen nog groenteboer). Daar ben ik ontelbare keren geweest, aanvankelijk aan de hand van mijn moeder, later ook alleen. In de zaak de oude Busman en - in ieder geval - zoon Ap, maar ik meen dat er ook nog een andere zoon bijsprong en heel vaag staat mij ook nog iets bij van een dochter. Zoon Ap, altijd vrolijk, lag - zoals ik constateerde toen ik wat ouder werd - zeer goed bij de dames, wat de omzet beslist ten goede kwam.
Schuin tegenover Busman twee schoenmakers, merkwaardig natuurlijk, op zo'n klein stukje straat; één, waarvan ik de naam niet meer weet, op de hoek van de Simon Stevin, de andere, waarvan wij klant waren, heette Casteleijn en verkocht ook aquariumvissen. En een merkwaardig spul dat "tubifix" heette. Ik zie de man nog zitten, achter zijn raam, links van de winkel, op bewonderenswaardige wijze weer iets fatsoenlijks makend van de, niet zelden afgetrapte, schoenen. Op vrijdagavond bracht hij altijd persoonlijk, in stofjas, de gerepareerde schoenen rond. Ging het om meerdere paren, dan kwam dat financieel niet altijd even gelegen. Ik zal maar niet herhalen wat mijn vader dan zei, als ik opendeed en meldde: "Pap, daar is mijnheer Casteleijn".
Ik zou je eigenlijk moeten kennen, Jan, want ik woonde ook in de Willem Beukelsstraat. Op nummer 4-huis, vanaf mijn geboorte in 1933 tot 1960, waarvan de laatste ruim drie jaar gehuwd/inwonend bij mijn ouders. 4-huis is op de foto bij jouw artikel de vierde deur van rechts. Op 2-huis, de eerste deur van rechts, woonde de familie Stam. Op 2-boven en 4-boven woonden Joodse families, respectievelijk Bloemendal en Hartog, die in de oorlog werden gedeporteerd en vermoord. In hun huizen kwamen later de families Lookman en Tjujerman.
Maar ik beken het maar eerlijk: ik kan me jou niet voor de geest halen. Dat komt waarschijnlijk ook omdat we niet naar dezelfde school gingen, want je had in die jaren toch wel een duidelijke scheiding der geesten: als kinderen van de (openbare) Willem van Outshoornschool hadden we niet veel op met die van de (christelijke) Koningin Wilhelminaschool. En zo ken ik jou niet, maar Jan en Tom Claus, waar jij boven woonde en die bij mij op school zaten, weer wél. En bijvoorbeeld Piet Voortallen, die tegenover jou woonde, wel, maar de jongens boven hem (ik meen dat ze Wolf heetten, of van der Wolf) weer niet. Wist je trouwens dat Tom Claus er nog steeds woont?!
Jan, ik ga stoppen, het zal niet de bedoeling zijn, dat een reactie op een verhaal langer is dan het verhaal zelf. Dan kan ik maar beter zelf eens wat insturen, wat ik binnenkort beslist ga doen. Het ga je goed! Gerard Busselman
Kees Zijp
Beste Jan, erg leuk jouw verhaal over de Corn. Drebbelstraat en omgeving. Op de advertentie van de Koningin Wilhelminaschool lees ik ook de naam W. Carton als secretaris. Overigens heeft heel mijn familie ook op deze school gezeten. Mijn opa was zelfs nog conciërge. Wil Carton is ook verbonden geweest van de CSV DE GEUZEN en met zijn zoon Remy heb ik nog honkbal gespeeld bij die roemruchte club uit de Watergraafsmeer. Hoofd der school was in mijn tijd ook meester Meinarends, tijdens een reunie in 1982 was hij nog aanwezig. Andere leerkrachten waren Meester Spaans, die heel mooi kon vertellen, van der Louw, van Muiden. Jufffrouw Happel die een heel grote blokfluit had en later met meester Groenewoud trouwde in de Rehobotkerk. Mijn opa had ook nog een transportbedrijfje dat DE ONDERNEMING heette en in de Corn. Drebbelstraat zat, ongeveer in 1920. Verder herinner ik mij nog de melkwinkel Voorland op de hoek, een timmerman en op de hoek bij de Ringdijk een verfwinkel. De garage van Citroën waar ik de eerste DS (Snoek) zag en de vrachtwagens van de fam. Saan. Je ziet, zo heeft iedereen zijn/haar eigen herinneringen cq. geheugen van Oost. Kees Zijp
Bedrijf
Het bedrijf zou best eens van de Bijstra's geweest kunnen zijn.
Verder zag ik dat er een aantal Bijstra's gereageerd hebben. Ik zoek contact met Familie leden uit de andere delen van de familie.
Mijn Pake (inmiddels overleden) heette Oene Bijstra zoals mijn voorouders. Zelf ben ik John Oene Bijstra. Ik ben op zoek naar andere familie leden en ook ben ik op zoek naar Professor of Dr Jan Oene Bijstra, Zoon van Roelf Bijstra.
Men kan contact opnemen met mij op: john.o.bijstra@zonnet.nl